Jak dbać o drewnianą deskę do krojenia i inne drewniane przybory kuchenne? Wystarczą trzy proste kroki
Dlaczego warto dbać o drewniane łyżki i deski do krojenia? Nie tylko po to, żeby służyły jak najdłużej. Drewno to żywy, porowaty materiał, który łatwo „wchłania” zapachy i zabrudzenia, a z czasem mogą się na nim namnażać bakterie. Jeśli długo o nie nie dbamy, wysycha i chłonie wszystko jeszcze łatwiej. W ewentualnych pęknięciach bakteriom żyje się znakomicie. Przy okazji: plastikowa deska tego nie rozwiąże – na niej też tworzą się rysy, a w przeciwieństwie do drewna plastik nie ma naturalnych właściwości antybakteryjnych. Drewno to więc dobry wybór, trzeba mu tylko od czasu do czasu poświęcić kilka minut. Spokojnie, to błyskawiczna sprawa!
Jak się do tego zabrać? Pokażemy to w trzech prostych krokach.
1. Najpierw dokładnie czyścimy drewno.
Wystarczy zwykła sól i cytryna: deskę obficie posypujemy solą (najlepiej gruboziarnistą), skrapiamy sokiem z cytryny, a następnie przeciętą stroną cytryny szorujemy całą powierzchnię. Cytryna dezynfekuje drewno, a sól wyciąga osadzony tłuszcz i zapachy. Zostawiamy na 15 minut, spłukujemy letnią wodą i wycieramy. Gdy deska jest całkowicie sucha, przechodzimy do kolejnego kroku.
2. Woskujemy drewno.
Bierzemy kawałek czystej gąbki lub suchą ściereczkę, nabieramy niewielką ilość wosku i nacieramy całą powierzchnię deski lub łyżki.
Dlaczego wosk pszczeli jest lepszy niż oleje?
Olej wnika głęboko w drewno i odżywia je od środka. To świetnie, ale na powierzchni nie zostawia prawie nic. Wosk pszczeli robi jedno i drugie. Część wnika (zwłaszcza w połączeniu z olejem jojoba), a reszta zostaje na powierzchni i tworzy warstwę ochronną. Poza tym wiele olejów roślinnych (słonecznikowy, rzepakowy) z czasem żółknie w drewnie (utlenia się) – zaczyna nieprzyjemnie pachnieć i przenosi ten posmak na jedzenie. Wosk pszczeli jest stabilny i nie jełczeje.
Oprócz wosku pszczelego nasz Wosk pszczeli do drewna zawiera:
-
Olej jojoba: wnika głęboko we włókna i odżywia je od środka.
-
Olej tungowy: naturalny cud, który po nałożeniu twardnieje w strukturze drewna. Tworzy wytrzymałą „tarczę”, która nie przepuszcza wody nawet przy częstym myciu.
-
Olejek eteryczny: dodaje desce świeżości i działa antybakteryjnie.
3. Kilka wskazówek, jak dbać o drewno, żeby przetrwało lata
Jak przechowywać drewniane deski?
Drewno potrzebuje powietrza. Nie zostawiaj desek leżących płasko na mokrym blacie – spodnia strona nie ma jak oddychać i namnażają się tam bakterie. Nie trzymaj ich przy zlewie, gdzie jest zbyt wilgotno, i unikaj kaloryferów oraz innych źródeł ciepła. Najlepiej, gdy deski stoją swobodnie oparte pionowo na blacie albo wiszą.
Jak myć drewniane deski i łyżki?
Drewno nie lubi wysokiej temperatury: nie myj desek w gorącej wodzie, a przede wszystkim nie wkładaj ich do zmywarki. Po każdym użyciu umyj deskę letnią wodą, gąbką i płynem do naczyń.
Jak często woskować drewniane deski?
Zrób prosty test: kapnij na deskę trochę wody. Jeśli zostaje w kropelkach na powierzchni, ochrona działa. Jeśli woda od razu wsiąka i zostawia ciemną plamę, drewno jest „spragnione”. W kuchni wystarczy powtarzać ten rytuał mniej więcej raz w miesiącu.
Co jeśli moja deska ma pęknięcia albo stary lakier?
Nic straconego, będzie tylko potrzeba trochę „pracy ręcznej”. Jeśli chcesz usunąć stary lakier, zacznij od grubszego papieru ściernego (gradacja P80–P100). Do końcowego wygładzenia przed woskowaniem i naprawy drobnych pęknięć użyj drobnego papieru o gradacji P180–P240.
Mój tip: Dużo wygodniejsza jest gąbka szlifierska. Lepiej leży w dłoni i pięknie dopasowuje się nawet do zaokrąglonych kształtów łyżek. Znajdziesz ją w każdym markecie budowlanym.
Dodatkowy tip: Zawsze szlifuj wzdłuż włókien drewna, nigdy w poprzek. Unikniesz w ten sposób rys, które po woskowaniu byłyby niepotrzebnie widoczne.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy mogę użyć wosku na wcześniej lakierowane drewno? Nie bezpośrednio. Wosk i oleje muszą wniknąć w pory. Stary lakier trzeba najpierw zeszlifować aż do „zdrowego” drewna.
Czym jest olej tungowy i czy jest bezpieczny? Olej tungowy pozyskuje się z orzechów drzewa tungowego. To w 100% naturalny olej roślinny, który po utwardzeniu jest całkowicie bezpieczny w kontakcie z żywnością. To najstarszy i najlepszy sposób na naturalne zabezpieczenie drewna przed wodą.
Jak długo schnie balsam? Ze względu na olej tungowy zalecamy zostawić balsam na co najmniej 30 minut, a potem zetrzeć resztki. Pełną odporność (utwardzenie składnika tungowego) deska osiąga po około 24 godzinach.
Czy nadaje się także do zabawek dla dzieci? Oczywiście! Skład jest tak czysty, że nie musisz się martwić, jeśli dziecko weźmie do buzi drewniany gryzak czy zabawkę zabezpieczoną naszym woskiem.
Czy balsam nie zmieni smaku jedzenia? Ani trochę. Olej tungowy i jojoba są neutralne w smaku, a wosk pszczeli z odrobiną olejku eterycznego tylko delikatnie perfumuje kuchnię, a nie Twój chleb.
Sam widzisz, to naprawdę żadna filozofia. Pielęgnację drewna ogarnie każdy, a Twoje deski i stoły odwdzięczą się tym, że będą pięknie się starzeć i może posłużą jeszcze Twoim dzieciom.
