Jak dbać o drewnianą deskę do krojenia i inne drewniane przybory kuchenne? Wystarczą trzy proste kroki
Dlaczego warto dbać o drewniane łyżki i deski do krojenia? Nie tylko po to, żeby służyły jak najdłużej. Drewno to żywy, porowaty materiał, łatwo „wchłania” zapachy i zabrudzenia, a z czasem mogą się na nim rozwijać bakterie. Jeśli długo o nie nie dbamy, drewno wysycha i chłonie wszystko jeszcze łatwiej. W ewentualnych pęknięciach bakteriom żyje się świetnie. Nawiasem mówiąc, plastikowa deska tego nie rozwiąże – również na niej powstają rysy, a w przeciwieństwie do drewna plastik nie ma naturalnych właściwości antybakteryjnych. Drewno to więc dobry wybór, trzeba mu tylko od czasu do czasu poświęcić kilka minut. Spokojnie, to chwila!
Jak to zrobić? Pokażemy to w trzech prostych krokach.
1. Najpierw dokładnie czyścimy drewno.
Wystarczy zwykła sól i cytryna. Deskę obficie posypujemy solą (najlepiej gruboziarnistą), skrapiamy cytryną i przeciętą stroną cytryny szorujemy całą powierzchnię. Cytryna dezynfekuje drewno, a sól wyciąga osadzony tłuszcz i zapachy. Zostawiamy na 15 minut, spłukujemy letnią wodą i wycieramy. Gdy deska jest całkowicie sucha, przechodzimy do kolejnego kroku.
2. Woskujemy drewno.
Bierzemy kawałek czystej gąbki albo suchej ściereczki, nakładamy niewielką ilość wosku i smarujemy całą powierzchnię deski lub łyżki.
Dlaczego wosk pszczeli jest lepszy niż oleje?
Olej wnika głęboko w drewno i tam je odżywia. To świetnie, ale na powierzchni nie zostawia prawie nic. Wosk pszczeli robi jedno i drugie. Część wnika (zwłaszcza gdy jest zmieszany z olejem jojoba), a reszta zostaje na powierzchni i tworzy warstwę ochronną. Do tego wiele olejów roślinnych (słonecznikowy, rzepakowy) z czasem jełczeje w drewnie (utlenia się). Zaczynają brzydko pachnieć i przenoszą ten posmak na jedzenie. Wosk pszczeli jest stabilny i „nie jełczeje”.
Oprócz wosku pszczelego nasz wosk do drewna zawiera:
- Olej jojoba: wnika głęboko we włókna i odżywia je od środka.
- Olej tungowy: naturalny cud, który po nałożeniu twardnieje w strukturze drewna. Tworzy wytrzymałą „tarczę”, która nie przepuszcza wody nawet przy częstym myciu.
- Olejek eteryczny: dodaje desce świeżości i działa antybakteryjnie.
3. Kilka wskazówek, jak dbać o drewno, by służyło latami
Jak przechowywać drewniane deski?
Drewno potrzebuje powietrza. Nie zostawiaj desek leżących płasko na mokrym blacie – spód nie ma jak oddychać i namnażają się bakterie. Nie przechowuj ich blisko zlewu, gdzie jest zbyt wilgotno, i unikaj też kaloryferów oraz innych źródeł ciepła. Najlepiej, gdy deski stoją swobodnie oparte w pionie na blacie albo wiszą.
Jak myć drewniane deski i łyżki?
Drewno nie lubi wysokiej temperatury. Nie myj desek w gorącej wodzie, a przede wszystkim nie wkładaj ich do zmywarki. Po każdym użyciu umyj deskę letnią wodą, gąbką i płynem do naczyń.
Jak często woskować drewniane deski?
Zrób prosty test. Kapnij na deskę wodą. Jeśli zostanie na powierzchni w kropelkach, ochrona działa. Jeśli woda natychmiast wsiąknie i zostawi ciemną plamę, drewno jest „spragnione”. W kuchni wystarczy powtarzać ten rytuał mniej więcej raz w miesiącu.
Co, jeśli moja deska ma pęknięcia albo stary lakier?
Nic straconego, wymaga to tylko odrobiny „pracy ręcznej”. Jeśli musisz usunąć stary lakier, zacznij od grubszego papieru ściernego (gradacja P80–P100). Do końcowego wygładzenia przed woskowaniem i do naprawy drobnych pęknięć użyj drobnego papieru o gradacji P180–P240.
Moja rada: o wiele wygodniejsza jest gąbka ścierna. Lepiej leży w dłoni i pięknie dopasowuje się nawet do zaokrąglonych kształtów łyżek. Znajdziesz ją w każdym markecie budowlanym.
Dodatkowa wskazówka: szlifuj zawsze wzdłuż włókien drewna, nigdy w poprzek. Unikniesz w ten sposób rys, które po woskowaniu byłyby niepotrzebnie widoczne.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy mogę użyć wosku na wcześniej lakierowane drewno? Nie bezpośrednio. Wosk i oleje muszą wniknąć w pory. Stary lakier trzeba najpierw zeszlifować aż do „zdrowego” drewna.
Czym jest olej tungowy i czy jest bezpieczny? Olej tungowy pozyskuje się z orzechów tungowca. To w 100% naturalny olej roślinny, który po utwardzeniu jest całkowicie bezpieczny w kontakcie z żywnością. To najstarszy i najlepszy sposób na naturalne zabezpieczenie drewna przed wodą.
Jak długo schnie balsam? Ze względu na olej tungowy zalecamy zostawić balsam na co najmniej 30 minut, a potem zetrzeć resztki. Pełną odporność mechaniczną (utwardzenie składnika tungowego) deska osiąga po około 24 godzinach.
Czy nadaje się także do zabawek dla dzieci? Oczywiście! Skład jest tak czysty, że nie musisz się martwić, jeśli dziecko weźmie do buzi drewniany gryzak czy zabawkę zabezpieczoną naszym woskiem.
Czy balsam nie zmieni smaku jedzenia? Absolutnie nie. Olej tungowy i jojoba mają neutralny smak, a wosk pszczeli z nutą olejku eterycznego tylko delikatnie perfumuje kuchnię, ale nie Twój chleb.
Jak widzisz, to naprawdę żadna filozofia. Pielęgnację drewna ogarnie każdy, a Twoje deski czy stoły odwdzięczą się pięknym starzeniem i posłużą być może jeszcze Twoim dzieciom.
